واجب غسلونه

واجب غسلونه اوه ډول دی: لومړی: د جنابت غسل، دوهم: د حيض غسل، دريم: د نفاس غسل، څلورم: د استحاضی غسل، پنځم: د ميت مس غسل، شپږم: د ميت غسل، اوم: هغه غسل چی نذر، قسم او لکه د دغو په واسطه واجب کيږی.

د جنابت احکام

347- مسأله: په دوه شی انسان جنب کيږی.

لومړی: جماع.

دوهم: د منی راوتل، څه په خوب وی يا ويښ، لږ وی يا ډير په شهوت وی يا بی شهوت، په اختيار وی يا بی اختيار.

348- مسألهکه رطوبت د انسان څه راووځی ونه پوهيږی منی دی يا بولی يا بيله ددغو که په شهوت او غورځيدل راوتلی دی او پسله راوتل ئی، بدن سست سی، هغه رطوبت د منی حکم لری او که هيڅ يو ددغو د رونښو يا بعضو د دغوونه لری د منی حکم نه لری، ليکن په ښځه او ناروغ لازم نه دی هغه اوبه په غورځيدل راوتلی وی، بلکه که په شهوت راوتلی وی د منی په حکم دی او لازم نه دی بدن ئی سست سی.

349- مسأله: مستحب دی انسان پسله راوتل د منی بولی وکړی او که بولی ونه کړی او پسله غسل، رطوبت د هغه څه راووځی چی ونه پوهيږی منی دی يا بل رطوبت، د منی حکم لری.

350- مسألهکه انسان جماع وکړی او د سنت په اندازه يا ډير ننوځی، په ښځه وی يا يه نارينه، د مخه وی يا په شا، بالغ وی يا نابالغ که څه هم منی رانوځی هر دواړه جنب کيږی.

351- مسألهکه شک وکړی چی د سنت په اندازه ننوتلی دی که يه غسل پر هغه واجب نه دی.

352- مسأله: که نعوذ بالله د يو حيوان سره نژدی توب وکړی او منی د هغه څه راووځی يواځی غسل کافی دی او که منی رانوځی که د مخه تر جماع، اودس درلود بيا هم يواځی غسل کافی دی. او که اودس ونه لری احتياط واجب هغه دی چی غسل وکړی او اودس هم ونيسی.

353- مسأله: که منی د خپل ځای څه حرکت وکړی او رانوځی يا انسان شک وکړی چی منی د هغه څه راوتلی دی که يه غسل پر هغه واجب نه دی.

354- مسأله: څوک چی نسی کولای غسل وکړی ليکن تيمم د هغه د پاره ممکن دی، پسله داخليدل د لمانځه وخت بی دليل د خپل ماندينی سره جماع وکړی اشکال لری ليکن که دخوند اخيستل يا بيری پر نفس وی اشکال نلری.

355- مسأله: که په خپل کالی منی ووينی او وپوهيږی چی پخپله دهغه دی او د هغه د پاره غسل ندی کړی، بايد غسل وکړی او هغه لمونځونه چی يقين لری پسله راوتل د منی کړيدی قضا کړی، ليکن هغه لمونځونه چی احتمال ورکوی پسله راوتل د منی په ځای کړيدی لازم ندی قضائی په ځای کړی.

هغه شيان چی پر جنب حرام دی:

356- مسأله: پنځه شيان پر جنب حرام دی.

لومړی: د بدن يو ځای رسول د قرآن په خط يا د خدای (ج) په نوم، او د پيغمبرانو او امامانو (عليهم السلام) مبارک نومان، چی بناپر احتياط واجب د خدای (جل جلاله) د نوم حکم لری.

دوهم: تلل و مسجد الحرام او د حضرت پيغمبر (صلی الله عليه و آله وسلم) مسجدته، که څه هم د يوی دروازی څه داخل او د بلی دروازی څه خارج سی.

دريم: توقف په نورو مسجدو، ليکن که د يوی دروازی څه داخل او د بل څه خارج سی يا د يو شی د اخيستل د پاره ورسی مانع نه لری او احتياط واجب هغه دی چی د امامانو په حرم هم توقف ونه کړی که څه هم ښه هغه دی چی د مسجد الحرام او مسجد النبی (ص) حکم د امامانو (ع) په حرم مراعت وکړی.

څلورم: يو شی پريښول په مسجد کی.

پنځم: د هغه سوری ويل چی واجبه سوره لری او هغه څلور سوری دی:

1- د قرآن دوديرشمه سوره (الم تنزيل).

2- يوڅلويښتمه سوره (حم سجده).

3- درو پنځوسمه سوره (والنجم).

4- شپږنيويم سوره (اقرء). که يوه توری د دغه څلور سوری هم ووائی حرام دی.

هغه شيان چی پر جنب مکروه دی:

357- مسأله: نه شيان پر جنب مکروه دی:

لومړی او دوهم: خوړل او څښل، ليکن که اودس ونيسی مکروه نه دی.

دريم: ډير تر اوه آيی د هغه سوری چی واجب سجدی نلری.

څلورم: د بدن يو ځای رسول د قرآن د خط په منځ، حاشيی او جلد (پوښ).

پنځم: قرآن د ځان سره درلودل.

شپږم: بيديدل، ليکن که اودس ونيسی يا د اوبه د نه درلودل په واسطه، د غسل پر ځای تيمم وکړی مکروه نه دی.

اوم: نوکروزی کول او لکه هغه.

اتم: د بدن غوړول.

نهم: جماع کول، پسله هغه چی محتلم سويدی يعنی په خوب منی د هغه څه راوتلی دی.

د جنابت (جنبيدل) غسل

358- مسأله: د جنابت غسل په خپله مستحب دی او د واجب لمونځ د پاره او لکه هغه لازم کيږی. ليکن د ميت د لمانځه، د شکر سجدی او د قرآن د واجب سجدی د پاره د جنابت غسل لازم نه دی.

359- مسأله: د غسل په وخت لازم نه دی نيت وکړی چی: واجب يا مستحب غسل کوم، او که د قربت په قصد يعنی د خدای (ج) د فرمان پر ځای کول د پاره غسل وکړی کافی دی.

360- مسأله: غسل څه واجب وی او څه مستحب، په دوه ډول کيږی وکړی: ترتيبی او ارتماسی.

ارتماسی غسل:

361- مسأله: د ترتيبی په غسل بايد د غسل په نيت، لومړی سر او غاړه، پسله هغه راسته خوا و روسته د بدن چپه خوا پريمينځی او که په قصد(عمد)  يا د هيريدل په خاطر يا د مسألی د نه پوهيدل په واسطه په دغه ترتيب عمل ونه کړی غسل ئی باطل دی.

362- مسأله: نيم نو اونيم عورت بايد د بدن په راسته خوا او بل نيم بايد د چپی خوا سره پريمينځی، بلکه ښه دی ټول نو او عورت د دواړو خوا وسره پريمينځل سی.

363- مسأله: د هغه د پاره چی يقين وکړی هر دری برخه، يعنی سر او غاړه، راسته خوا او چپه خوائی کامل غسل ورکړيدی، بايد هره برخه چی پريمينځی يو مقدار د نورو برخو هم د هغه برخه سره پريمينځی. بلکه احتياط مستحب هغه دی چی د غاړی ټول راسته خوا د بدن د راسته خوا سره او د غاړی  ټول چپه خوا د بدن د چپی خواسره پريمينځی.

364- مسأله: که  پسله غسل وپوهيږی د بدن يو ځای ندی پريمينځل او و نه پوهيږی د بدن کم ځای دی بايد دوباره غسل وکړی.

365- مسأله: که پسله غسل وپوهيږی يو مقدار د بدن ئی نه دی پريمينځل که د چپی خواوی، هغه مقدار پريمينځل کافی دی او که د راستی خواوی بايد پسله پريمينځل د هغه مقدار، دوباره چپی خوا پريمينځی، او که د سر او غاړه وی بايد پسله پريمينځل د هغه مقدار دوباره راسته خوا او وروسته چپه خوا پريمينځی.

366- مسأله: که د مخه تر تماميدل د غسل، د چپی خوا د يو مقدار په پريمينځل شک وکړی، پريمينځل د هغه مقدار کافی دی ليکن که پسله مشغوليدل د چپی خوا په پريمينځل د راستی خوا په پريمينځل يا يو مقدار د هغه شک وکړی يا پسله مشغوليدل د راستی خوا په پريمينځل د سر او غاړی په پريمينځل يا يو مقدار د هغه شک وکړی لازم نه دی په خپل شک اعتنا (پروا) وکړی.

ارتماسی غسل:

367- مسأله: په ارتماسی غسل اوبه بايد په يوه پلا ټول بدن ونيسی، نو که د ارتماسی غسل په نيت يوه پلا يا په تدريج په اوبو ننوځی ترڅو چی ټول بدن تر اوبو لاندی ولاړسی غسل ئی صحيح دی.

368- مسأله: په ارتماسی غسل که ټول بدن تر اوبو لاندی وی او د غسل د نيت وروسته، بدن ته حرکت ورکړی غسل ئی صحيح دی. ليکن احتياط مستحب دا دی چی د بدن ډيره برخه دا اوبو د باندی وی او پسله نيت د اوبو لاندی ولاړسی.

369- مسأله: که پسله ارتماسی غسل وپوهيږی د بدن ويو مقدارته اوبه نه دی رسيدلی څه ځای ئی وپوهيږی ياونه پوهيږی بايد دوباره غسل وکړی.

370- مسأله: که د ترتيبی غسل د پاره وخت نه لری او د ارتماسی غسل د پاره وخت لری، بايد ارتماسی غسل وکړی.

371- مسأله: څوک چی واجبه روژه نيولی دی يا د حج يا عمری د پاره احرام تړلی دی ارتماسی غسل نسی کولای او که د هيريدل په خاطر ارتماسی غسل وکړی صحيح دی.

د غسل کول احکام:

372- مسأله: په ارتماسی غسل ټول بدن بايد پاک وی ليکن په ترتيبی د ټول بدن پاک کيدل لازم نه دی. او که ټول بدن نجس وی او هره برخه د مخه تر غسل ورکول د هغه برخه پريمينځی کافی دی.

373- مسأله: د حرام جنب خولی نجس نه دی او څوک چی د حرام څه جنب سويدی که په توده اوبه هم غسل وکړی صحيح دی.

374- مسأله: که په غسل د يو وريښته په اندازه د بدن بيله پريمينځل پاته سی غسل باطل دی، ليکن د بدن د هغو ځايو پريمينځل چه نه ليدل کيږی، بلکه د غوږ د ننه، واجب نه دی.

375- مسأله: هغه ځای چی شک لری د بدن ظاهر (د باندی) دی يا باطن ئی، بناپر احتياط واجب لازم دی پريمينځی مګر داچی د مخه باطن ؤ او خارجاً شک وسی چی آيا ظاهر سويدی که يه چی په دی ډول پريمينځل ئی لازم نه دی.

376- مسأله: که د ګوشواری د سوری ځای او لکه هغه دومره لوی وی چی د ننه ئی ليدل کيږی او د بدن ظاهر برخه شميرل کيږی، بايد هغه پريمينځی او که نه ليدل سی او د بدن ظاهر برخه ونه شميرل سی د ننه برخه پريمينځل ئی لازم نه دی.

377- مسأله: هغه شی چی د اوبو د رسيدل مانع و بدن ته کيږی بايد ايسته کړی او که د مخه تر هغه چی يقين وکړی ايسته سويدی غسل وکړی غسل ئی اجازه نه دی.

378- مسأله: که د غسل په وخت شک وکړی هغه شی چی د اوبو د رسيدل مانع دی د هغه په بدن سته که يه، څرنګه چی شک ئی عقلی اساس ولری بايد پلټنه وکړی ترڅو مطمئن سی چه مانع نسته.

379- مسأله: په غسل بايد لنډ وريښتان چی د بدن برخه شميرل کيږی، پريمينځی او بناپر احتياط واجب د اوږ د وريښتان پريمينځل هم لازم دی.

380- مسأله: ټول شرطونه چی د اودس د صحيح توب د پاره وويل سو، لکه د اوبو پاکی او نه غصبی توب ئی، د غسل په صحيح توب هم شرط دی ليکن په غسل کی لازم نه دی بدن د لوړ څه وکښتی پريمينځی. او هم په ترتيبی غسل لازم نه دی پسله پريمينځل د هر برخه سمدستی بله برخه پريمينځی بلکه که پسله د سر او غاړی پريمينځل يو مقدار صبر وکړی او راسته خوا پريمينځی او پسله يو مدت چپه خوا پريمينځی اشکال نلری. مګر مستحاضی ښځه چی حکم ئی وروسته ويل کيږی.

381- مسأله: څوک چی قصد لری د حمامی پيسی ورنکړی يا بيله دی چی وپوهيږی حمامی راضی دی وغواړی پور پريږدی که څه هم وروسته حمامی راضی کړی، غسل ئی باطل دی.

382- مسأله: که وغواړی حرام پيسی يا هغه پيسی چی خمس ئی نه دی ورکړی حمامی ته ورکړی غسل ئی باطل دی.

383- مسأله: که حمامی راضی وی چی د حمام پيسی پور پاته سی ليکن څوک چی غسل کوی قصدئی دا وی چی د هغه پور ورنکړی يا د حرام مال ورکړی غسل ئی باطل دی.

384- مسألهکه د غايط مخرج د خزينی به اوبو تطهير کړی او د غسل د مخه شک وکړی چی ځکه په خزينه کی تطهير کړيدی حمامی د هغه په غسل کول راضی دی که يه، غسل ئی باطل دی، مګر داچی د مخه تر غسل حمامی راضی کړی.

385- مسألهکه شک وکړی چی غسل کړيدی که يه بايد غسل وکړی که پسله غسل شک وکړی چی غسل ئی صحيح وه که يه لازم نه دی دوباره غسل وکړی.

386- مسألهکه د غسل په منځ اصغر حدث (يوعلت) ورته پيداسی، مثلاً بولی وکړی، کولای سی غسل تمام کړی او وروسته اودس ونيسی او ښه هغه دی چی غسل احتياطاً په قصد د هغه څه چی پر غاړه ئی دی د بيرته کول د سره ونيسی او ليکن اودس پسله غسل په دی ډول هم واجب دی.

387- مسألههر وخت پدی خيال چی دلمانځه اوغسل د پاره وقت لری دلمانځه د پاره غسل وکړی، که څه هم پسله لمانځه و پوهيږی چی د غسل په اندازه وخت نه درلود غسل ئی صحيح دی.

388- مسألهڅوک چی جنب سويدی که شک وکړی غسل کړيدی که يه هغه لمونځونه چی کړيدی صحيح دی، ليکن د نورو لمونځو د پاره بايد غسل وکړی.

389- مسألهڅوک چی څو غسل پر هغه واجب دی کولای سی د ټولو په نيت يو غسل وکړی، يا هغو جلا جلا په ځای کړی.

390- مسألهکه د يو څوک پر بدن د قرآن آيه يا د خدای (ج) نوم ليکل سوی وی يا خال وهل سوی وی د مخه تر جنبيدل بايد هغه پاک کړی او پسله جنبيدل واجب دی سمدستی غسل وکړی او بايد پام ولری چی د غسل کول په وخت لاس پر هغه ونه کاږی او فقط اوبه پر هغه جاری کړی.

391- مسأله: څوک چی د جنابت غسل کړيدی، نبايد د لمانځه د پاره اودس ونيسی، بلکه په نورو واجبو غسلو بيله متوسطی استحاضی غسل، هم کولای سی بيله اودس لمونځ وکړی که څه هم ښه  دی اودس هم ونيسی.

 

استحاضه:

يو د هغه وينی چی د ښځی څه راوځی د استحاضی وينی دی او ښځی ته استحاضی وينی د ليدل په وخت، مستحاضی وائی.

392- مسأله: د استحاضی وينی ډير وختونه ژړ رنګ او سوړ دی او بيله فشار سوځيدل (درد) راوځی او غليظ هم نه دی، ليکن ممکن دی کله تور، سور، تود او غليظ وی او په فشار او درد راووځی.

393- مسألهپه مجموع ډول هر وينی چی د ښځی څه راوځی او په زخم او ټپ مربوط نه وی او د حيض او نفاس وينی هم نه وی د استحاضی وينی دی هر څو مره بيان سوی صفتونه ونه لری.

394- مسألهاستحاضی دری ډوله دی:

1- قليله: هغه دی چی وينی فقط د پنبی مخ چی ښځه د فرج په داخل کی ايږدی آلوده کړی.

2- متوسطه: هغه دی چی وينی په پنبی ننوځی ليکن په هغه دسمال چی ښځی معمولاً د وينی د مخ نيوی د پاره تړی، ونه رسيږی.

3- کثيره: هغه دی چی وينی د پنبی څه ودسمال ته ورسيږی.

د استحاضی احکام:

395- مسألهپه قليله استحاضه کی بايد ښځه د هر لمانځه د پاره يو اودس ونيسی او د فرج ظاهر هم که وينی ورته رسيدلی دی پريمينځی او بناپر احتياط واجب پنبه بدل کړی يا پريمينځی.

396- مسألهکه د مخه تر لمانځه يا دلمانځه په منځ د متوسطی استحاضی وينی ووينی بايد د هغه د پاره غسل وکړی ليکن په متوسطی استحاضی که د سهار د لمانځه د مخه غسل وکړی د بل سهار د هر لمانځه د پاره د قليلی استحاضی کارونه چی په د مخه مسأله کی وويل سو وکړی ليکن که په قصد يا د هيريدل په خاطر غسل ونه کړی بايد د غرمی او مازيګر د لمانځه د پاره غسل وکړی او که د هغه د پاره هم غسل ونه کړ بايد د ماښام او ماخُستن د لمانځه د مخه غسل وکړی.

397- مسأله: په کثيره استحاضه کی سربيره پر د متوسطی استحاضی کارونه چی د مخه په مسأله کی وويل سو، بايد د هر لمانځه د پاره دسمال بدل کړی، يا پريمينځی او يوغسل د غرمی او مازيګر دلمانځه د پاره او يوهم د ماښام او ماخُستن دلمانځه د پاره وکړی او د غرمی او مازيګر دلمانځه په منځ فاصله وا نه چوی، او که فاصله واچوی د مازديګر دلمانځه دپاره بايد دوباره غسل وکړی او هم که د ماښام او ماخُستن د لمانځه په منځ فاصله واچوی بايد ماخُستن دلمانځه د پاره دوباره غسل وکړی.

398- مسألهکه دلمانځه د وخت د مخه د متوسطی يا کثيری استحاضی وينی راسی او بند سی بناپر احتياط واجب دلمانځه دپاره بايد غسل او اودس وکړی مګر داچی د مخه د هغه دپاره غسل کړی وی او د مخه تر غسل په مجموع ډول وينی بند سوی وی.

399- مسألهمتوسطی مستحاضی چی بايد اودس ونيسی او غسل وکړی هر يو لومړی وکړی صحيح دی، ليکن ښه هغه دی چی لومړی اودس ونيسی.

400- مسألهکه د ښځی قليلی استحاضی پسله د سهار دلمانځه متوسطه سی بايد د غرمی او مازديګر دلمانځه دپاره غسل وکړی او که د غرمی او مازيګر دلمانځه پسله متوسطه سی بايد د ماښام او ماخُستن دلمانځه دپاره غسل وکړی او که پسله غسل متوسطی استحاضی ادامه پيدا کړی د راتلونکی ورځ د سهار دلمانځه دپاره دوباره غسل وکړی.

401- مسألهکه د ښځی متوسطی يا قليلی استحاضی پسله د سهار دلمانځه کثيره سی د غرمی او مازديګر دلمانځه دپاره بايد يو غسل وکړی، او د ماښام او ماخُستن دلمانځه دپاره بل غسل وکړی او که پسله د غرمی او مازيګر دلمانځه کثيره سی، بايد د ماښام او ماخستن دلمانځه دپاره غسل وکړی. او همداډول دصبا سهار دلمانځه دپاره ، مګر داچی د مخه د شپی د غسل په قليله استحاضه تبديل سی يا کامل قطع سی.

402- مسألهمستحاضی ښځه د هر لمونځ دپاره څه واجب وی څه مستحب، بايد اودس ونيسی او هم که وغواړی هغه لمونځ چی کړيدی احتياطاً دوباره په ځای کړی يا وغواړی هغه لمونځ چی فرادی (يواځی) کړيدی دوباره په جماعت وکړی بايد ټول کارونه چی د استحاضی دپاره وويل سو وکړی، ليکن د احتياط دلمانځه، هير سوی سجده، هير سوی تشهد او د سهوی سجدی د پاره که هغه پسله لمانځه سمدستی په ځای کړی لازم نه دی د استحاضی کارونه تکرار کړی.

403- مسألهکله چی د مستحاضی ښځی وينی په مجموع ډول قطع سو که قليلی استحاضی وه فقط ځان تطهير کړی او د وروستی لمونځ دپاره اودس ونيسی او که کثيری يا متوسطی استحاضه وه بايد غسل وکړی او د وروستنی لمونځ دپاره اودس ونيسی او دغه غسل کولای سی د وينی د بنديدل وروسته وکړی که څه هم دلمانځه وخت نه وی سوی.

404- مسألهکه ښځه ونه پوهيږی استحاضه ئی څه ډول ده، کله چی غواړی لمونځ وکړی بايد يو مقدار پنبه د فرج په داخل کی کښيږی او لږ څه صبر وکړی او راوباسی او پسله هغه چی وپوهيدله استحاضه ئی کم يو دهغه دری ډوله دی، هغه کارونه چی د هغه ډول دپاره دستور ورکړ سويدی وکړی، ليکن که وپوهيږی تر هغه وخت چی لمونځ کوی استحاضه ئی تغير نه کوی د مخه د وخت تر داخليدل هم کولای سی ځان پلټنه کړی.

405- مسألهمستحاضی ښځه که د مخه تر هغه چی ځان پلټنه وکړی په لمانځه لګياسی، که د قربت قصد درلوده او په خپله وظيفه عمل کړيده مثلاً استحاضه ئی قليله وه او د قليلی استحاضی په وظيفه عمل کړيده، لمونځ ئی صحيح دی او که د قربت قصد نه درلوده يا عمل ئی د هغه د وظيفی مطابق نه وه لکه داچی استحاضه ئی متوسطه وه او د قليلی په وظيفه عمل کړيده، لمونځ ئی باطل دی.

406- مسألهمستحاضی ښځه که ونه سی کولای ځای پلټنه وکړی بايد په هغه څه چی رښتيا د هغی وظيفه ده عمل وکړی مثلاً که نه پوهيږی استحاضه ئی قليله ده يا متوسطه، بايد د قليلی استحاضی کارونه وکړی، ليکن که وپوهيږی د مخه کم يو د هغه دری ډول وه بايد د هغه ډول په وظيفه عمل وکړی.

407- مسأله: د استحاضی وينی که په لومړی پيدايښت ئی د خپل ځای څه حرکت وکړی ليکن د بدن څه خارج نسی پر ښځه لازم نه دی د استحاضی په احکام عمل وکړی. اما که راووځی تر هغه وخت چی په مجرا کی دی هر څو د باندی رانوځی واجب دی د استحاضی د احکام مطابق عمل وکری.

408- مسألهمستحاضی ښځه که وپوهيږی د هغه وخته څه چی په اودس او غسل مشغول سويده وينی د هغی څه ندی راوتلی او تر پسله لمانځه هم د فرج په داخل کی نسته کولای سی لمونځ وځنډوی او کولای سی وروستنی لمونځونه هم په هغه وکړی.

409- مسألهمستحاضی ښځه که وپوهيږی دلمانځه د وخت د تيريدل د مخه بيخی پاک کيږی يا دلمانځه او غسل او اودس کول په اندازه وينی بنديږی بايد صبر وکړی او لمونځ په هغه وخت چی پاک ده وکړی بلکه بناپر احتياط واجب د وينی د بنديدل د احتمال په شرط هم بايد صبر وکړی.

410- مسأله:  قليلی مستحاضی پسله اودس، او متوسطی او کثيری مستحاضی پسله غسل او اودس سمدستی بايد په لمانځه لګياسی، ليکن د آذان او اقامی ويل او دلمانځه د مخه دعاوی ويل اشکال نلری او په لمانځه هم کولای سی مستحب کارونه لکه قنوت، او بيله هغه په ځای کړی.

411- مسألهمستحاضی ښځه که دلمانځه او غسل په منځ فاصله واچوی بايد دوباره غسل وکړی او سمدستی په لمانځه لګياسی، ليکن که د فرج د فضا په داخل وينی رانسی د اودس او غسل تکرار لازم نه دی.

412- مسألهپر مستحاضی ښځی لازم ده په هر مقدار چی ممکن وی پسله اودس او غسل د پنبی په وسيله د وينی د راوتله څه مخ نيوی وکړی او که تنبلی وکړی او وينی راووځی بايد لمونځ دوباره وکړی بلکه بناپر احتياط واجب د مخه تر لمانځه بايد دوباره غسل وکړی او اودس هم ونيسی.

413- مسألهکه د غسل په وخت، وينی قطع (بند) نسی غسل صحيح دی، ليکن که د غسل په منځ متوسطی استحاضی کثيره سی، واجب دی غسل د سره ونيسی.

414- مسألهاحتياط واجب هغه دی چی مستحاضی ښځه په ټوله ورځ چی روژه ده په هغه مقدار چی کولای سی د وينی د راوتله څه مخ نيوی وکړی.

415- مسأله: د هغی مستحاضی ښځی روژه چی غسل پر هغی واجب دی په داسی حال صحيح دی چی په ورځ هغه غسلونه چی د ورځی د لمونځو د پاره ئی واجب دی وکړی، او بناپر احتياط د هغه شپی د ماښام او ماخستن دلمانځه غسل چی غواړی صبا سهارئی روژه ونيسی په ځای کړی.

416- مسألهکه پسله د مازيګر دلمانځه، مستحاضی سی او تر ماښام غسل ونه کړی روژه ئی صحيح دی.

417- مسألهکه د ښځی قليلی استحاضی د مخه تر لمانځه متوسطی يا کثيری سی بايد د متوسطی يا کثيری کارونه چی وويل سو وکړی او که متوسطی استحاضی کثيره سی بايد د کثيری استحاضی کارونه وکړی او که د متوسطی استحاضی د پاره غسل کړی وی ګټه نلری او بايد د کثيری د پاره دوباره غسل وکړی.

418- مسأله: که د لمانځه په منځ، د ښځی متوسطی استحاضه کثيره سی، بايد لمونځ مات کړی او د کثيری استحاضی دپاره غسل وکړی او د هغه نور کارونه وکړی او هغه لمونځ وکړی او که د غسل دپاره وخت نلری بايد تيمم وکړی، او اودس هم ونيسی او که د اودس دپاره هم وخت نلری يو بل تيمم وکړی  او که د تيمم دپاره هم وخت نلری نسی کولای لمونځ مات کړی او بايد لمونځ تمام کړی او بناپر احتياط واجب قضا کړی، او همدا ډول دی که دلمانځه په منځ قليلی استحاضه ئی متوسطه يا کثيره سی ليکن که متوسطی استحاضه وه بايد سربيره پر غسل، اودس هم ونيسی.

419- مسألهکه دلمانځه په منځ وينی بند سی او مستحاضی ونه پوهيږی چی په باطن هم قطع سوی وه، بناپر احتياط واجب بايد اودس، غسل او لمونځ دوباره په ځای کړی.

420- مسألهکه د ښځی کثيری استحاضی متوسطی سی، بايد د لومړی لمونځ دپاره د کثيری عمل او د وروستی لمونځو دپاره متوسطی عمل په ځای کړی، مثلاً د غرمی دلمانځه د مخه کثيری استحاضه، متوسطه سی د غرمی دلمانځه دپاره غسل وکړی او د مازيګر، ماښام او ماخستن لمانځه دپاره فقط اودس ونيسی.

421- مسألهکه د هر لمانځه د مخه د کثيری مستحاضی وينی بند سی او دوباره راسی او د هر لمونځ دپاره بايد يو غسل په ځای کړی.

422- مسألهکه کثيری استحاضی، قليله سی بايد د لومړی لمونځ دپاره کثيری عمل او د وروستی لمونځو دپاره قليلی عمل وکړی او هم که متوسطی استحاضه، قليله سی بايد د لومړی لمونځ دپاره، متوسطی عمل او د وروستی لمونځو دپاره قليلی عمل په ځای کړی.

423- مسألهکه مستحاضی يو د هغو کارو چی پر هغه واجب دی حتی د پنبی بدلول ترک کړی، لمونځ ئی باطل دی.

424- مسألهقليلی مستحاضی که وغواړی بيله لمونځ يو کار وکړی چی شرط ئی اودس درلودل دی مثلاً وغواړی يو ځای د خپل بدن د قرآن په ليك ورسوی بناپر احتياط واجب بايد اودس ونيسی ځکه چی هغه اودس چی دلمانځه دپاره نيولی دی کافی نه دی.

425- مسألهتلل ومسجد الحرام او مسجد النبی او توقف په نورو مسجدو او د هغه سوری ويل چی واجبه سجده لری او نژدی توب د ميړه سره، د مستحاضی ښځی دپاره اشکال نلری، هر څو احتياط مستحب په دی دی چی د دغو کارو د پاره خپل واجب غسلونه کړی وی.

426- مسألهکه ښځه په کثيری استحاضه کی وغواړی د مخه تر لمانځه د خپل بدن يو ځای د قرآن په ليك ورسوی بايد غسل وکړی او په متوسطی استحاضه څرنګه چی په هغه ورځ غسل کړيدی اودس کافی دی.

427- مسألهد آيات لمونځ پر مستحاضی واجب دی او د آيات دلمانځه دپاره هم هغه کارونه چی د ورځنی لمونځ دپاره وويل سو وکړی.

428- مسألههر کله د ورځنی لمونځ په وخت د آيات لمونځ پر مستحاضی واجب سی که وغواړی هر دواړه پرله پسی په ځای کړی، بايد د آيات لمونځ دپاره هم ټول هغه کارونه چی د هغه د ورځنی لمونځو دپاره واجب دی وکړی او نسی کولای هر دواړه په يو غسل او اودس وکړی.

429- مسألهکه مستحاضی ښځه وغواړی د قضا لمونځ وکړی د هر لمونځ دپاره بايد هغه کارونه چی د ادا لمونځ دپاره پر هغه واجب دی وکړی.

430- مسألهکه ښځه وپوهيږی هغه وينی چی د هغه څه راوځی د زخم وينی نه دی او شرعاً د حيض او نفاس حکم نلری او بايد د استحاضی په دستور عمل وکړی حتی که شك وکړی چی د استحاضی وينی دی يا نور وينی څرنګه چی د هغو نښی ونه لری بناپر احتياط واجب بايد د استحاضی کارونه وکړی.

 

حيض:

حيض هغه وينی دی چی معمولاً په هره مياشت څو ورځی د ښځو د رحم (نس) څه راوځی او ښځی ته د حيض د وينی دليدل په وخت حايض وائی.

431- مسألهد حيض وينی ډير وختونه، غليظ، تود او رنګ ئی سور نژدی وتور يا تيره سره دی او په فشار او لږ څه درد د باندی راوځی.

432- مسألهسيدی ښځی پسله شپيته قمری کال يائسی کيږی يعنی د حيض وينی نه وينی او هغی ښځی چی سيدی نه دی پسله پنځوس قمری کال يائسی کيږی.

433- مسألههغه وينی چی انجلی د مخه تر نه قمری کال او ښځی پسله يائسی کيدل وينی حيض نه دی.

434- مسألهحاملی (اميدواره) ښځی او هغه ښځه چی اولادته شيدی ورکوی ممکن دی حيض ووينی.

435- مسألهانجلی چی نه پوهيږی نه کاله ئی تمامه سويده که يه، که وينی ووينی چی د حيض نښی ونه لری حيض نه دی، بلکه که د حيض نښی هم ولری نه ويل کيږی چی حيض دی.

436- مسألههغه ښځه چی شك لری يائسی ده که يه، که وينی ووينی او ونه پوهيږی حيض دی که يه بنا کښيږدی چی يائسی نه ده سوی.

437- مسألهد حيض مدت لږ تر دری ورځی او ډير تر لس ورځی نه کيږی او که يو نوکی هم تر دری ورځی لږ وی حيض نه دی.

438- مسألهد حيض لومړی دری ورځی بايد پرله پسی وی، نوکه مثلاً دوی ورځی وينی ووينی او يوه ورځ پاکه سی او دوباره يوه ورځ وينی ووينی حيض نه دی.

439- مسألهلازم نه دی په ټوله دری ورځی وينی راووځی، بلکه که په اوله پلا وينی راووځی ليکن وروسته په فرج کی وينی وی کافی دی او څرنګه چی د دری ورځی په منځ لږ څه پاکه سی او د پاکيدل مدت دومره لږ وی چی ووائی په ټوله دری ورځی په فرج کی وينی وه بيا هم حيض دی.

440- مسألهلازم نه دی لومړی شپه او څلورمه شپه وينی ووينی ليکن په دوهمه او دريمه شپه بايد وينی بند نسی، نوکه د لومړی ورځ د لمر راختله (طلوع) څه د دريمی ورځ تر لمر لويدله (غروب)  پوری پرله پسی وينی راسی يا د لومړی ورځ په منځ شروع سی او د څلورمی ورځ په هغه وخت بند سی او په دوهمه او دريمه شپه هم هيڅ وينی بند نه سی، حيض دی.

441- مسألهکه دری ورځی پرله پسی وينی ووينی او پاکه سی، څرنګه چی دوباره وينی ووينی او هغه ورځی چی وينی ليدلی ده  او په منځ کی پاکه وه ټوله سره تر لس ورځی ډير نسی هغی ورځی هم چی په منځ کی پاکه وه حيض دی.

442- مسألهکه وينی ووينی چی تر دری ورځی ډير او تر لس ورځی لږ وی او ونه پوهيږی د زخم وينی دی يا د حيض وينی، که ونه پوهيږی زخم په چپه خوا دی يا راسته خوا که ممکن وی يو مقدار پنبه ننباسی او راوباسی نوکه وينی د چپی خوا څه راووځی د حيض وينی دی او که د راستی خوا څه راووځی د زخم وينی دی.

443- مسألهکه وينی ووينی چی تر دری ورځی ډير او تر لس ورځی لږ وی او ونه پوهيږی د حيض وينی دی يا د زخم، که د مخه حيض وه حيض، او که پاکه وه پاک قرار ورکړی او که نه پوهيږی پاکه وه يا حيض ټول شيان چی پر حايض حرام دی ترك کړی او ټول هغه عبادتو نه چی هغه ښځه چی حيض نه ده، کوی په ځای کړی.

444- مسألهکه وينی ووينی او شك وکړی چی د حيض وينی دی يا نفاس، که د حيض شرايط ولری، بايد حيض قرار ورکړی.

445- مسألهکه وينی ووينی او و نه پوهيږی د حيض وينی دی يا د بکارت، بايد ځان پلټنه وکړی، يعنی يو مقدار پنبه په فرج کی داخل کړی او لږ څه صبر وکړی وروسته راوباسی نوکه اطراف ئی آلوده وه د بکارت وينی دی او که وټوله ئی رسيدلی وی، حيض دی.

446- مسألهکه تر دری ورځی لږ وينی ووينی او پاکه سی او پسله دری ورځی دوباره وينی ووينی، او دری ورځی ادامه ولری دوهم وينی حيض دی او لومړی وينی حيض نه دی.

د حايض احکام:

447- مسألهڅو شيان پر حايض حرام دی:

لومړی: هغه عبادتونه چی لکه لمونځ بايد په غسل، اودس يا تيمم په ځای سی، ليکن د هغو عبادتو په ځای کول چی اودس، غسل او تيمم د هغو دپاره لازم نه دی، لکه د ميت لمونځ، مانع نه لری.

دوهم: ټول هغه شيان چی پر جنب حرام دی او د جنابت په احکام وويل سو.

دريم: جماع کول په فرج، چی هم د نارينه د پاره حرام دی او هم د ښځی دپاره، که څه هم د سنت په اندازه ننوځی او منی هم رانوځی بلکه احتياط واجب هغه دی چی د سنت سوی ځای لږ مقدار هم داخل نکړی، او د حايض ښځی سره د شا د خوا نژدی توب، که راضی وی، شديده کراهت لری.

448- مسألهپه هغو ورځو هم چی د ښځی حيض قطعی نه دی ليکن شرعاً د ځان د پاره بايد حيض قرار ورکړی حرام دی. نو هغه ښځه چی ډير تر لس ورځی وينی وينی او بايد په هغه دستور چی وروسته ويل کيږی د خپل نژدی کسان د عادت ورځی حيض قرار ورکړی، ميړه ئی نسی کولای په هغو ورځو د هغی سره جماع وکړی.

449- مسألهکه د خپل حايض ماندينی سره په د مخه خوا جماع وکړی، بناپر احتياط واجب بايد کفاره ورکړی او مقدار ئی په لاندی ډول دی: د ښځی د حيض ورځی شمير په دری برخه ووشيل سی او که نارينه د هغه په لومړی برخه جماع وکړی، اته لس نخود سره زر وفقيرته ورکړی او که په دوهمه برخه جماع وکړی، نه نخود سره زر او که په دريمه برخه جماع وکړی څلورنيم نخود ورکړی. مثلاً هغه ښځه چی شپږ ورځی د حيض وينی، وينی که ميړه ئی په شپه يا لومړی او دوهمه ورځ د هغی سره جماع وکړی اته لس نخود سره زر او په دريم او څلورم ورځ يا شپه نهه نخود او په پنځمه او شپږمه ورځ يا شپه څلورنيم نخود ورکړی.

450- مسألهد حايض ښځی سره د شا د خوا جماع کول، کفاره نلری.

451- مسألهکه د سره زر قيمت په هغه وخت چی جماع کړيدی د هغه وخت سره چی غواړی فقيرته ورکړی توپير کړی وی، بايد د هغه وخت قيمت حساب کړی چی فقيرته ورکوی.

452- مسألهکه څوک د حيض په لومړی، دوهمه او دريمه برخه کی د خپل ماندينی سره جماع کړی وی، بايد هر دری کفاری چی ټوله ئی يو ديرش نيم نخود کيږی ورکړی.

453- مسألهکه انسان پسله هغه چی د حيض په حال جماع کړيدی اوکفاره ئی ورکړيدی دوباره جماع وکړی بيا هم کفاره بايد ورکړی.

454- مسأله:  که د حايض ښځی سره څو پلا جماع وکړی او د هغو په منځ کفاره ورنکړی احتياط واجب هغه دی چی د هر جماع دپاره يوه کفاره ورکړی.

455- مسألهکه نارينه د جماع په حال وپوهيږی ښځه حايض سويده، بايد سمدستی د هغی څه جلاسی او که جلا نسی بناپر احتياط واجب بايد کفاره ورکړی.

456- مسألهکه نارينه د حايض ښځی سره زنا وکړی يا د نامحرم حايض ښځی سره په ګمان د دی چی عيال (ماندينه) ئی جماع وکړی احتياط واجب هغه دی چی کفاره ورکړی.

457- مسألهڅوک چی نسی کولای کفاره ورکړی بناپر احتياط واجب بايد د يو وږی فقير د موړيدل په اندازه صدقه ورکړی او که نسی کولای استغفار وکړی.

458- مسألهد ښځی طلاق ورکول د حيض په حال، په هغه ډول چی د طلاق په کتاب ويل کيږی باطل دی.

459- مسألهکه ښځه ووائی: حايض يمه يا د حيض پاکه سوی يمه، بايد د هغی خبره قبول کړی.

460- مسألهکه ښځه دلمانځه په منځ حايض سی لمونځ ئی باطل دی.

461- مسألهکه ښځه دلمانځه په منځ شك وکړی چی حايض سويده که يه، په خپل شک اعتنا ونه کړی او لمونځ ته ادامه ورکړی ليکن که پسله لمانځه وپوهيږی چی دلمانځه په منځ حايض سويده هغه لمونځ چی کړيده باطل دی.

462- مسألهپسله هغه چی ښځه د حيض د وينی څه پاکه سوه، واجب دی دلمانځه او نور عبادتو د پاره چی بايد په اودس يا غسل يا تيمم په ځای سی غسل وکړی او دستور ئی لکه د جنابت غسل دی او د حيض غسل لکه د جنابت غسل د اودس د پاره کفايت کوی ليکن د غسل د مخه لمانځه يا پسله هغه دپاره ښه دی اودس هم ونيسی او که د مخه تر غسل اودس ونيسی افضل دی.

463- مسألهپسله هغه چی ښځه د حيض د وينی څه پاکه سوه، که څه هم غسل نه وی کړی، طلاق ئی صحيح دی، او ميړه ئی هم کولای سی د هغی سره جماع وکړی، ليکن احتياط مستحب هغه دی چی د مخه تر غسل د هغی سره جماع ونه کړی. اما نور کارونه چی د حيض په وخت پر هغی حرامه وه لکه توقف په مسجد او د قرآن ليک مس کول، ترڅو غسل ونه کړی پر هغی نه حلاله کيږی.

464- مسأله:  که اوبه دغسل دپاره کافی نه وی ليکن په هغه اندازه وی چی وکولای سی اودس ونيسی، بايد اودس ونيسی او د غسل په بدل تيمم وکړی او که هيڅ يو په اندازه د هغو اوبه نلری بايد دوه تيمم وکړی، يو بدل د غسل او بل بدل د اودس.

465- مسألهورځنی لمونځونه چی ښځی د حيض په حال نده کړی قضا نلری، ليکن واجب روژی بايد قضا کړی يعنی پر ځای ئی ونيسی.

466- مسأله:  هر کله د لمانځه وخت داخل سی او وپوهيږی چی که لمونځ وځنډوی حايض کيږی بايد سمدستی لمونځ وکړی.

467- مسألهکه ښځه لمونځ وځنډوی او د لومړی وخت د واجباتو د کول په اندازه د يو لمونځ تير سی او حايض سی، د هغه لمونځ قضا پر هغی واجب کيږی، ليکن په ژرويل او ورو ورو ويل او نور شيان پر خپل حال بايد پام وکړی. مثلاً ښځه چی مسافره نده که دغرمی په اوله لمونځ ونه کړی د هغه قضا هغه وخت واجب کيږی چی د څلور رکعته د ويل په اندازه په هغه دستور چی وويل سو د غرمی د اوله څه تيرسی او حايض سی، او د هغی ښځی دپاره چی مسافره ده، وخت تيريدل د دوه رکعت د ويل په اندازه کافی دی او هم بايد د هغه شرايط جوړول چی نلری پام وکړی، نوکه د هغه مقدمی د منځ ته راوړل په مقدار او د يو لمونځ کول په مقدار تيرسی او حايض سی قضا واجب دی او که يه واجب نه دی.

468- مسألهکه ښځه د لمانځه د وخت په آخر د وينی څه پاکه سی او د غسل او دلمانځه د نور و مقدمی دپاره لکه د کالی آماده کول يا د هغه پريمينځل او دلمانځه د يو رکعت ويل يا ډير تر يو رکعت وخت ولری، بايد هغه لمونځ وکړی او که ونه کړی بايد قضائی په ځای کړی.

469- مسألهکه حايض ښځه د غسل په اندازه وخت نلری او کولای سی لمونځ په تيمم سره په وخت وکړی هغه لمونځ پر هغی واجب نه دی، ليکن که د وخت د لږوالی څه تيرسويدی تکليف ئی تيمم دی لکه چی اوبه د هغی دپاره تاوان لری بايد تيمم وکړی او هغه لمونځ وکړی او که ونه کړی واجب دی د هغه قضا په ځای کړی.

470- مسألهکه حايض ښځه پسله پاک کيدل شک وکړی چی دلمانځه دپاره وخت لری که يه، بايد خپل لمونځ په ځای کړی.

471- مسألهکه په دی خيال چی د يو لمونځ په اندازه او د يو رکعت د په ځای کول په اندازه وخت نلری لمونځ ونه کړی او وروسته وپوهيږی وخت درلود، بايد د هغه لمونځ قضا په ځای کړی.

472- مسألهدلمانځه په وخت مستحب دی حايض ښځه، ځان د وينی څه پاکه کړی پنبه او دسمال بدل کړی، او اودس ونيسی او که نسی کولای اودس ونيسی تيمم وکړی او دلمانځه پر ځای مخ په قبله کښينی او په ذکر، دعا او صلوات مشغول سی.

473- مسألهد قرآن ويل او د ځان سره درلودل او د بدن يو ځای رسول د قرآن په  ليکو او حاشيی، او هم نوکروزی کول او لکه هغه د حايض دپاره مکروه دی.

د حايض ښځو ډولونه:

474- مسألهحايض ښځی پر شپږ ډوله دی:

لومړید عددئی او وقتيی عادت خاوند؛ هغه ښځی دی چی دوی مياشتی پرله پسی په ټاکلی وخت د حيض وينی ووينی او د حيض د ورځی شمير ئی هم په هره دوی مياشتی يوه اندازه وی، لکه چی دوی مياشتی پرله پسی د مياشتی د اوله تر اومه پوری وينی ووينی.

دوهمد وقتيی عادت خاوند؛ هغه ښځه ده چی دوی مياشتی پرله پسی په ټاکلی وخت د حيض وينی ووينی ليکن د حيض د ورځی شميرئی په هره دوی مياشتی يوه اندازه نه وی، مثلاً دوی مياشتی پرله پسی د مياشتی د اوله ورځ وينی ووينی، ليکن لومړی مياشت اوومه ورځ: او دوهمه مياشت اتمه ورځ د وينی څه پاکه سی.

دريمد عدديی عادت خاوند؛ هغه ښځه ده چی د حيض د ورځی شميرئی په دوی مياشتی پرله پسی په يوه اندازه وی، ليکن د هغه دوه وينی دليدل وخت يوه اندازه نه وی، لکه چی لومړی مياشت د پنځم تر لسم او دوهمه مياشت د دولسم تر اولسم وينی ووينی.

څلورم: مضطربی؛ هغه ښځه ده چی څو مياشتی وينی ليدلی ده، ليکن ټاکلی عادت ئی پيدا کړی نه ده يا عادت ئی بی برنامه سويده او نوی (تازه) عادت ئی پيدا کړی نه ده.

پنځم: مبتدئی؛ هغه ښځه ده چی اوله پلا وينی ليدل ئی ده.

شپږمناسيی؛ هغه ښځه ده چی خپل عادت ئی هيره کړيده او هر ددغو خپل احکام لری چی په راتلونکی مسائلو ويل کيږی.

1- د عدديی او وقتيی عادت خاوند:

475- مسألههغی ښځی چی عدديی او وقتيی لری دری برخی دی.

لومړی:  هغه ښځه چی دوی مياشتی پرله پسی په ټاکلی وخت د حيض وينی ووينی او په ټاکلی وخت هم پاکه سی، مثلاً دوی مياشتی پرله پسی د مياشتی د اوله ورځ وينی ووينی او اومه ورځ پاکه سی، چی د حيض عادت ئی د مياشتی د اوله تر اومه ده.

دوهمهغه ښځه چی د وينی څه نه پاکه کيږی ليکن دوی مياشتی پرله پسی ټاکلی څو ورځی مثلاً د مياشتی د اوله څه د مياشتی تر اتمه دغه وينی چی وينی د حيض نښی لری يعنی غليظ، تود او تور دی او په فشار او درد د باندی راوځی. او نور وينی ئی د استحاضی نښی لری چی عادت ئی د مياشتی د اوله تر اتمه ده.

دريمهغه ښځه چی دوی مياشتی پرله پسی په ټاکلی وخت، د حيض وينی ووينی او پسله هغه چی دری ورځی يا ډير تر هغه وينی وليدله يوه ورځ يا ډير تر هغه پاکه سی او دوباره وينی ووينی او ټوله هغه ورځی چی وينی ليدلی ده په هغو ورځو چی په منځ پاکه وه تر لس ورځی ډير نسی او په هر دوی مياشتی ټوله هغه ورځی چی وينی ليدلی ده او په منځ پاکه وه. او لازم ندی هغه ورځی چی په منځ پاکه وه په هره دوی مياشتی په يوه اندازه وی، مثلاً که په لومړی مياشت د مياشتی د اوله څه د مياشتی تر دريمه وينی ووينی او دری ورځی پاکه سی او دوباره دری ورځی وينی ووينی او په دوهمه مياشت پسله هغه چی دری ورځی وينی وليدله دری ورځی يا لږ يا ډير پاکه سی او دوباره وينی ووينی او ټوله ئی نهه ورځی سی، ټوله حيض دی او د دی ښځی عادت نهه ورځی دی.

476- مسألههغه ښځه چی وقتيی او عدديی عادت لری که د عادت په وخت يا دوی دری ورځی د مخه وينی ووينی په هغه ډول چی ووائی حيض ئی د مخه اچولی ده او هم که د وينی ليدل د عادت د ورځی څه وځنډيږی که څه هم هغه وينی د حيض وينی ونه لری بايد په هغه احکام چی د حايض ښځی د پاره ويل سويدی عمل وکړی. او که وروسته وپوهيږی حيض نه وه لکه چی د مخه تر دری ورځی پاکه سی بايد هغه عبادتونه چی په ځای کړی نه ده قضا کړی.

477- مسألههغه ښځه چی وقتيی او عدديی عادت لری که څو ورځی د مخه تر عادت او د عادت ټوله ورځی او څو ورځی پسله عادت وينی ووينی او ټوله ئی تر لس ورځی ډير نسی، ټوله حيض دی. او که تر لس ورځی ډير سی فقط هغه وينی چی د خپل عادت په ورځو ليدلی ده حيض دی. او هغه وينی چی د مخه تر هغه او پسله هغه ليدلی ده استحاضه ده. او هغه عبادتونه چی د عادت د مخه په ورځو او پسله عادت په ځای نه ده راوړی بايد قضا کړی. او که د عادت ټوله ورځی په څو ورځی د مخه تر عادت وينی ووينی او ټوله ئی ډير تر لس ورځی نسی ټوله حيض دی. او که تر لس ورځی ډير سی فقط د عادت ورځی ئی حيض دی او هغه وينی چی د مخه تر هغه ليدلی ده استحاضه ده او که په هغو ورځو عبادت نه ده کړی بايد قضا د هغه په ځای کړی او که د عادت ټوله ورځی په څو ورځی وروسته د عادت وينی ووينی او ټوله ډير تر لس ورځی نسی ټوله حيض دی او که ډير سی فقط د عادت ورځی حيض، او پاته استحاضه ده.

478- مسألههغه ښځه چی وقتيی او عدديی عادت لری که دعادت د ورځو يو مقدار د عادت د مخه د څو ورځو سره وينی ووينی او ټوله ئی تر لس ورځی ډير نسی ټوله حيض دی او که تر لس ورځی ډير سی، هغه ورځی چی په عادت کی وينی ليدلی ده په څو ورځی د مخه تر هغه چی ټوله ئی د هغی د عادت په مقدار وسی حيض، او لومړی ورځی استحاضی قرار ورکوی. او که د عادت يو مقدار ورځی پسله عادت د څو ورځو سره وينی ووينی او ټوله ئی تر لس ورځی ډير نسی، ټوله حيض دی او که ډير سی بايد هغه ورځی چی په عادت کی وينی ليدلی ده د څو ورځی پسله هغه چی ټوله ئی د هغی د عادت په مقدار وسی حيض، او پاته استحاضی قرار ورکړی.

479- مسألههغه ښځه چی عادت لری، که پسله هغه چی دری ورځی يا ډير وينی وليدله پاکه سی او دوباره وينی ووينی او د دوو وينی تر منځ فاصله تر لس ورځی لږ وی او ټوله هغه ورځی چی وينی ليدلی ده د هغو ورځو سره چی په منځ پاکه وه تر لس ورځی ډير وی (لکه چی پنځه ورځی وينی ووينی او پنځه ورځی پاکه سی او دوباره پنځه ورځی وينی ووينی) څو ډول لری.

1- ټول وينی چی لومړی پلا ليدلی ده، يو مقدار د هغه د عادت په ورځو وی او دوهم وينی چی پسله پاک کيدل وينی د عادت په ورځو نه وی، دغه ښځه بايد ټوله لومړی وينی حيض او دوهم وينی استحاضی قرار ورکړی.

2- لومړی وينی د عادت په ورځو نه وی او ټول دوهم وينی يا يو مقدار د هغه د عادت په ورځو وی، دغه ښځه بايد ټوله دوهم وينی حيض او لومړی وينی استحاضی قرار ورکړی.

3- يو مقدار د لومړی او دوهم وينی د عادت په ورځو وی او هغه ورځی چی لومړی وينی په عادت وه تر لس ورځی ډير نه وی، چی په دی حالت هغو ټوله حيض دی او يو مقدار د لومړی وينی چی د عادت د ورځو د مخه وه او يو مقدار د دوهم وينی چی دعادت د ورځو وروسته وه استحاضه ده، مثلاً که عادت ئی د مياشتی د دريمی څه تر لسمه وه، که يوه مياشت د مياشتی د اوله څه تر شپږمه وينی ووينی او دوی ورځی پاکه سی او پسله هغه د مياشتی تر پنځلسمه وينی ووينی د مياشتی د دريمه تر لسمه حيض دی او د مياشتی د اوله تر دريمه پوری او همدارنګه د مياشتی د لسمه تر پنځلسمه پوری استحاضی دی.

4- يو مقدار د لومړی او دوهم وينی د عادت په ورځو وی ليکن هغه مقدار چی د لومړی وينی د عادت په ورځو تر دری ورځی لږ وی، چی بايد په ټول دوه وينی او د منځ پاکی هغه کارونه چی پر حايض حرام دی او د مخه وويل سو ترک کړی مګر واجبی عبادتونه چی بايد په هغه دستور چی د مستحاضی ښځی د پاره وويل سو وکړی.

480- مسألههغه ښځه چی وقتيی او عدديی عادت لری که د عادت په وخت وينی ونه وينی او بيله هغه وخت د خپل حيض د ورځو په شمير وينی ووينی، که پسله د عادت وخت وی دومره چی وينی وليدله بايد هغه حيض قرار ورکړی، او که د عادت د وخت د مخه ليدلی ده په هغه ډول چی ونه ويل سی حيض ئی د مخه اچولی ده او په هغه کی د حيض نښی وی هغه حيض قرار ورکړی او د حيض نښی نه ؤ او نه پوهيدله تر دری ورځی ادامه پيدا کوی تر دری ورځی ټول کارونه چی پر حايض حرام دی ترک کړی مګر واجبی عبادتونه چی بايد د استحاضی د احکام مطابق وکړی او که دری ورځی ادامه پيدا کړی په حيض محکوم ده.

481- مسألههغه ښځه چی عدديی او وقتيی عادت لری که ډير تر لس ورځی وينی ووينی، هغه وينی چی د عادت په ورځو ليدلی ده که څه هم د حيض نښی ونه لری حيض دی او هغه وينی چی پسله د عادت د ورځی ليدلی ده که څه هم د حيض نښی ولری استحاضی دی. مثلاً ښځه چی د حيض عادت ئی د مياشتی د اوله تر اومه ده، که د اوله تر دولسمه وينی ووينی لومړی اوه ورځی ئی حيض او وروسته پنځه ورځی استحاضی دی.

482- مسألههغه ښځه چی عدديی او وقتيی عادت لری، که د خپل عادت په وخت وينی ووينی ليکن د ورځو شميرئی لږ يا ډير د عادت تر ورځو ئی وی او پسله پاک کيدل دوباره د عادت د ورځو په شمير چی درلودله وينی ووينی بناپر احتياط بايد په هر دواړه وينی هغه کارونه چی پر حايض حرام دی ترک کړی مګر واجبی عبادتونه چی بايد د استحاضی د احکام مطابق وکړی.

2- د وقتيی عادت خاوند:

483- مسأله: هغی ښځی چی وقتيی عادت لری دری برخه دی:

لومړی: هغه ښځه چی دوی مياشتی پرله پسی په ټاکل وخت حيض ووينی او پسله څو ورځی پاکه سی ليکن د ورځو شميرئی په هره مياشت يوه اندازه نه وی، مثلاً دوی مياشتی پرله پسی د مياشتی اوله ورځ وينی ووينی ليکن لومړی مياشت اومه ورځ، او دوهمه مياشت شپږمه ورځ د وينی څه پاکه سی، دغه ښځه بايد د مياشتی اوله ورځ د خپل د حيض د عادت لومړی ورځ قرار ورکړی.

دوهم:  هغه ښځه چی د وينی څه نه پاکه کيږی ليکن دوی مياشتی پرله پسی په ټاکلی وخت وينی ئی د حيض نښی لری يعنی غليظ، تور او تود دی او په فشار او درد د باندی راوځی او پاته وينی ئی د استحاضی نښی لری او د هغو ورځو شمير چی وينی ئی د حيض نښی لری، په هره دوی مياشتی يو اندازه نه دی مثلاً په لومړی مياشت، د مياشتی د اوله تر اومه او په دوهمه مياشت د مياشتی د اوله تر اتمه، د هغی وينی د حيض نښی او پاته د استحاضی نښی ولری، دغه ښځه هم بايد د مياشتی لومړی ورځ د خپل د حيض د عادت لومړی ورځ قرار ورکړی.

دريم: هغه ښځه چی دوی مياشتی پرله پسی په ټاکلی وخت، دری ورځی يا ډير تر هغه د حيض وينی ووينی او وروسته پاکه سی او دوباره وينی ووينی او ټوله ورځی چی وينی ليدلی ده په هغو ورځو چی په منځ پاکه وه تر لس ورځی ډير نسی ليکن دوهمه مياشت لږ يا ډير تر لومړی مياشت وی، مثلاً په لومړی مياشت اته ورځی او په دوهمه مياشت نهه ورځی وی، دغه ښځه هم بايد لومړی ورځ د خپل حيض د عادت لومړی ورځ قرار ورکړی.

484- مسألههغه ښځه چی وقتيی عادت لری که د خپل عادت په وخت يا دوی دری ورځی د مخه تر عادت وينی ووينی په هغه ډول چی ووائی حيض ئی د مخه اچولی ده، که څه هم هغه وينی د حيض نښی ونه لری، بايد په هغه احکام چی د حايض ښځو د پاره وويل سو عمل وکړی او که وروسته وپوهيږی حيض نه وه، لکه چی د مخه تر دری ورځی پاکه سی، بايد هغه عبادتونه چی په ځای کړی نه ده قضا کړی.

485- مسألههغه ښځه چی وقتيی عادت لری، که ډير تر لس ورځی وينی ووينی او ونه سی کولای د هغه د نښی په واسطه حيض وپيژنی، بايد د خپل خپلوان د عادت شمير حيض قرار ورکړی، څه پلارنی وی او څه مورنی، ژوندی وی يا مړی. ليکن که کولای سی د هغو عادت خپل حيض قرار ورکړی چی د هغو د ټولو د حيض د ورځو شمير يوه اندازه وی او که د هغو د حيض د ورځو شمير يوه اندازه نه وی، مثلاً د بعضو عادت پنځه ورځی او د بعضو نور اوه ورځی وی نسی کولای د هغو عادت خپل حيض قرار ورکړی مګر هغه کسان چی د هغو عادت د نورو سره توپير لری دومره لږ وی چی د هغو په مقابل هيڅ حساب سی چی په دی حال بايد د هغو ډير عادت خپل حيض قرار ورکړی.

486- مسألههغه ښځه چی وقتيی عادت  لری او د خپل خپلوان د عادت شمير حيض قرار ورکوی، بايد هغه ورځ چی په هره مياشت د عادت لومړی ئی وه د خپل حيض لومړی قرار ورکړی، مثلاً هغه ښځه چی هره مياشت، د مياشت لومړی ورځ وينی ليدله او کله اوله ورځ او کله اتمه ورځ پاک کيدله، که يوه مياشت دولس ورځی وينی ووينی او د خپلوان عادت ئی اوه ورځی وی بايد د مياشتی لومړی اوه ورځی حيض او پاته استحاضی قرار ورکړی.

487- مسألههغه ښځه چی وقتيی عادت لری او بايد د خپل خپلوان د عادت شمير حيض قرار ورکړی، که خپلوان و نه لری يا د هغو د عادت شمير يو شی نه وی بايد په هره مياشت د هغه ورځ څه چی وينی وينی په احتياط واجب اوه ورځی حيض او پاته استحاضه قرار ورکړی.

3- د عدديی عادت خاوند:

488- مسألههغه ښځی چی عدديی عادت لری دری برخه دی:

لومړی:  هغه ښځه چی د هغی د حيض د ورځی شمير په دوی مياشتی پرله پسی يوه اندازه وی ليکن د هغی د وينی ليدل يوه اندازه نه وی، چی په دی حالت هر څو ورځی چی وينی ليدلی ده عادت ئی کيږی. مثلاً که لومړی مياشت د لومړی ورځ تر پنځم او دوهمه مياشت د يولسم تر پنځلسم وينی ووينی عادت ئی پنځه ورځی کيږی.

دوهم:  هغه ښځه چی د وينی څه نه پاکه کيږی ليکن دوی مياشتی پرله پسی څو ورځی هغه وينی چی وينی د حيض نښی او پاته د استحاضی نښی لری او دهغو ورځوشمير چی وينی د حيض نښی لری په هره دوی مياشتی يوه اندازه دی اما وخت ئی يوه اندازه نه دی، چی په دی حالت هر څو ورځی چی وينی ئی د حيض نښی لری عادت ئی کيږی. مثلاً که يوه مياشت د اوله څه تر پنځمه او بله مياشت د يولسمی څه تر پنځلسمی، وينی ئی د حيض نښی او پاته ئی د استحاضی نښی ولری، د عادت د ورځی شميرئی پنځه ورځی کيږی.

دريم: هغه ښځه چی دوی مياشتی پرله پسی دری ورځی يا ډير تر هغه وينی ووينی او يوه ورځ يا ډير تر هغه پاکه سی او دوباره وينی ووينی او د وينی د ليدل وخت په لومړی مياشت د دوهمی مياشتی سره توپير ولری په دی ډول چی که ټول هغه ورځی چی وينی ليدلی ده او هغه ورځی چی په منځ پاکه وه تر لس ورځی ډير نسی او د هغه د ورځی شمير هم په يوه اندازه وی، ټوله هغه ورځی چی وينی ليدلی ده د منځ د ورځو چی پاکه وه د حيض عادت ئی کيږی. او لازم نه دی هغه ورځی چی په منځ کی پاکه وه په هره دوی مياشتی په يوه اندازه وی مثلاً که لومړی مياشت، د لومړی ورځی څه تر دريمی ورځی وينی ووينی او دوی ورځی پاکه سی او دوباره دری ورځی وينی ووينی او دوهمه مياشت، د مياشتی د يولسمی څه تر ديرلسمی وينی ووينی او دوی ورځی يا ډير يا لږ پاکه سی او دوباره وينی ووينی او ټوله تر اته ورځی ډيره نسی عادت ئی اته ورځی کيږی.

489- مسأله: هغه ښځه چی عدديی عادت لری که ډير تر عادت ورځی وينی ووينی او تر لس ورځی ډير سی، څرنګه چی ټوله هغه وينی چی ليدلی ده يو ډول وی بناپر احتياط واجب د وينی د ليدل د وخته څه بايد د عادت د ورځی په شميرئی حيض او پاته استحاضه قرار ورکړی، او که ټوله هغه وينی چی ليدلی ده  يو ډول نه وی بلکه څو ورځی د هغه د حيض نښی او څو ورځی د استحاضی نښی ولری که هغه ورځی چی وينی د حيض نښی لری د عادت د ورځی په شميرئی يوه اندازه وی، بايد هغی ورځی حيض او پاته استحاضی قرار ورکړی. او که هغی ورځی چی وينی د حيض نښی لری، د عادت تر ورځو ئی ډير وی، فقط د عادت د ورځو په اندازه ئی حيض، او پاته استحاضه ده او که هغی ورځی چی وينی د حيض نښی لری د عادت تر ورځو ئی لږ وی بايد هغی ورځی د نورو څو ورځو چی ټوله د هغی د عادت د ورځو په اندازه سی حيض، او پاته استحاضی قرار ورکړی.

4- مضطربی:

490- مسألهمضطربی يعنی هغه ښځه چی څو مياشتی وينی ليدلی ده ليکن ټاکلی عادت ئی نه ده پيدا کړی، که ډير تر لس ورځی وينی ووينی او ټوله هغه وينی چی ليدلی ده يو ډول وی که د خپلوان عادت ئی اوه ورځی دی بايد اوه ورځی حيض او پاته استحاضی قرار ورکړی، او که لږ دی مثلاً پنځه ورځی دی بايد هغه حيض قرار ورکړی. او بناپر احتياط واجب، د هغو د عادت د شمير په منځ توپير او اوه ورځی، چی دوی ورځی دی، هغه کارونه چی پر حايض حرام دی ترک کړی او د استحاضی کارونه په ځای کړی، يعنی په هغه دستور چی د مستحاضی ښځی دپاره وويل سو خپل عبادتونه وکړی او که د خپلوان عادت ئی ډير تر اوه ورځی مثلاً نهه ورځی وی بايد اوه ورځی حيض قرار ورکړی او بناپر احتياط واجب د هغو د عادت او اوه ورځی په منځ توپير، چی دوی ورځی دی، د استحاضی کارونه په ځای کړی او هغه کارونه چی پر حايض حرام دی ترک کړی.

491- مسألهمضطربی که ډير تر لس ورځی وينی ووينی چی څو ورځی ئی د حيض نښی او څو ورځی ئی د استحاضی نښی لری، که هغه وينی چی د حيض نښی لری لږ تر دری ورځی او ډير تر لس ورځی نه وی هغه وينی چی د حيض نښی لری حيض دی او هغه وينی چی د استحاضی نښی لری استحاضی دی. او که هغه وينی چی د حيض نښی لری لږ تر دری ورځی وی بايد د خپل خپلوان په عادت وګوری که اوه ورځی دی بايد اوه ورځی حيض او پاته ئی استحاضی قرار ورکړی او که د خپلوان عادت لږ تر اوه ورځی يا ډير تر اوه ورځی دی په هغه دستور چی په د مخه  مسأله کی وويل سو عمل وکړی. يعنی بايد هغه حيض قرار ورکړی او تر اوه ورځی پاته په هغه دستور چی په دمخه مسألوکی وويل سو عمل وکړی. او که د لس ورځی د تيريدل د مخه تر هغه وينی چی د حيض نښی لری دوباره وينی ووينی چی هغه هم د حيض نښی ولری، لکه داچی پنځه ورځی توری وينی او نهه ورځی ژړ وينی او دوباره پنځه ورځی توری وينی ووينی لومړی وينی حيض قرار ورکړی او پاته ئی تر اوه ورځی په هغه دستور چی په دمخه مسأله کی وويل سو عمل وکړی.

5-  مبتدئی:

492- مسألهمبتدئی يعنی هغه ښځه چی د وينی ليدل لومړی پلائی ده، که ډير تر لس ورځی وينی ووينی او ټوله هغه وينی چی ليدلی ده يو ډول وی بايد د خپل خپلوان عادت په هغه ډول چی په وقتيی کی وويل سو حيض او پاته ئی استحاضه قرار ورکړی.

493- مسألهمبتدئی که ډير تر لس ورځی وينی ووينی چی څو ورځی ئی د حيض نښی او څو ورځی ئی د استحاضی نښی ولری، که هغه وينی چی د حيض نښی لری لږ تر دری ورځی او ډير تر لس ورځی نه وی، هغه وينی چی د حيض نښی لری حيض دی او هغه وينی چی د حيض نښی نه لری استحاضی دی، ليکن که د لس ورځی د تيريدل د مخه تر هغه وينی چی د حيض نښی لری دوباره وينی ووينی چی هغه هم د حيض د وينی نښی ولری، لکه داچی پنځه ورځی توری وينی او نهه ورځی ژړ وينی او دوباره پنځه ورځی توری وينی ووينی بايد د لومړی وينی د لومړی څه، چی د حيض نښی لری حيض قرار ورکړی او په عدد، په خپل خپلوان مراجعه وکړی او پاته استحاضی قرار ورکړی.

494- مسألهمبتدئی که ډير تر لس ورځی وينی ووينی چی څو ورځی ئی د حيض نښی او څو ورځی ئی د استحاضی نښی ولری که هغه وينی چی د حيض نښی لری تر دری ورځی لږ يا تر لس ورځی ډير وی، بايد بناپر احتياط واجب د لومړی څه چی وينی د حيض نښی لری، حيض قرار ورکړی او په عدد په خپل خپلوان مراجعه وکړی او پاته استحاضی قرار ورکړی.

6- ناسيی:

495- مسألهناسيی يعنی هغه ښځه چی خپل عادت ئی هيره کړيده، که ډير تر لس ورځی وينی ووينی بايد هغی ورځی چی وينی ئی د حيض نښی لری تر لس ورځی، حيض قرار ورکړی او پاته استحاضی قرار ورکړی، او که ونسی کولای حيض د هغو د نښو په واسطه وپيژنی، بناپر احتياط واجب بايد لومړی اوه ورځی حيض او پاته استحاضی قرار ورکړی.

د حيض متفرقی مسائل:

496- مسألهمبتديی، مضطربی، ناسيی او هغه ښځه چی عدديی عادت لری، که وينی ووينی چی د حيض نښی ولری يا يقين وکړی چی دری ورځی ځنډيږی عبادت بايد ترک کړی او څرنګه چی وروسته وپوهيږی حيض نه وه بايد هغه عبادتونه چی په ځای کړی نه ده قضا کړی. ليکن که يقين ونه کړی چی تر دری ورځی ځنډيږی او د حيض نښی هم ونه لری بناپر احتياط واجب بايد تر دری ورځی د استحاضی کارونه په ځای کړی او هغه کارونه چی پر حايض حرامه ده ونه کړی او که د مخه تر دری ورځی پاکه نسوله بايد هغه حيض قرار ورکړی.

497- مسألههغه ښځه چی عادت لری، څه د حيض په وخت عادت ولری څه د حيض په عدد، يا هم په وخت او په عددئی، که دوی مياشتی پرله پسی د خپل عادت پر خلاف وينی ووينی چی وخت ئی يا د ورځی شميرئی يا هم وخت او هم د ورځی شميرئی يو وی، عادت ئی راګرځی په هغه چی په دی دوی مياشتی ليدلی ده. مثلاً که د مياشتی د لومړی څه تر اومه وينی ليدله او پاکيدله څرنګه چی دوی مياشتی د لسم تر اوه لسم وينی ووينی او پاکه سی، د لسم تر اوه لسم عادت ئی کيږی.

498- مسألهد يوی مياشتی مقصد، ليدل د وينی د لومړی څه تر ديرش ورځی پوری دی نه د مياشتی د اوله څه تر آخره پوری.

499- مسألههغه ښځه چی معمولاً هره مياشت يوه پلا وينی ووينی که په يوه مياشت دوه پلا وينی ووينی او هغه وينی د حيض شرايط ولری، که هغه ورځی چی په منځ پاکه وه تر لس ورځی لږ نه وی بايد هر دواړه حيض قرار ورکړی.

500- مسألهکه دری ورځی يا ډير تر هغه وينی ووينی چی د حيض نښی لری، وروسته لس ورځی يا ډير تر هغه وينی ووينی چی د استحاضی نښی لری او دوباره دری ورځی وينی د حيض په نښی ووينی بايد لومړی وينی او آخر وينی چی د حيض نښی درلود، حيض قرار ورکړی.

501- مسألهکه ښځه د مخه تر لس ورځی پاکه سی او وپوهيږی چی په باطن کی وينی نسته بايد د خپل عبادتو د پاره غسل وکړی، که څه هم ګمان ولری چی د لس ورځی د تماميدو د مخه وينی دوباره وينی ليکن که يقين ولری چی د لس ورځی د تماميدو د مخه وينی دوباره وينی نبايد غسل وکړی او نسی کولای لمونځ وکړی او بايد د حايض په احکام عمل وکړی.

502- مسألهکه ښځه د مخه تر لس ورځی پاکه سی، او احتمال ورکړی چی په باطن کی وينی سته يو مقدار پنبه بايد په فرج کی کښيږدی او لږ څه صبر وکړی او راوباسی، نوکه پاکه وه غسل وکړی او خپل عبادتونه پر ځای کړی او که پاکه نه وه که څه هم په ژړ رنګه وينی ککړ وی څرنګه چی په حيض عادت نه لری يا عادت ئی لس ورځی دی بايد صبر وکړی که د مخه تر لس ورځی پاکه سوه غسل وکړی، او که پر لس ورځی پاکه سوه، يا وينی تر لس تيرسو، پر لس ورځی غسل وکړی او که عادت ئی لږ تر لس ورځی دی، که د لس ورځی د تماميدو د مخه يا پر لس ورځی وپوهيږی چی پاکه کيږی، نبايد غسل وکړی او که احتمال ورکړی وينی ئی تر لس ورځی تيريږی احتياط واجب دا دی چی تر يوه ورځ عبادت ترک کړی او پسله هغه کولای سی تر لس ورځی عبادت ترک کړی، ليکن ښه دی تر لس ورځی هغه کارونه چی پر حايض حرامه ده ترک کړی او د مستحاضی کارونه وکړی، نوکه د لس ورځی د تماميدو د مخه يا پر لس ورځی د وينی څه پاکه سوه ټوله ئی حيض دی او که لس ورځی تيره سوه، خپل عادت بايد حيض او پاته ئی استحاضه قرار ورکړی، او هغه عبادتونه چی د عادت د ورځو وروسته په ځای کړی نه ده قضا کړی يعنی په ځای کړی.

503- مسألهکه څو ورځی حيض قرار ورکړی او عبادت ونه کړی، وروسته وپوهيږی حيض نه وه بايد هغه لمانځه او روژی چی په هغو ورځو په ځای کړی نه ده قضا کړی، او که څو ورځی په ګمان د دی چی حيض نه ده عبادت وکړی، وروسته وپوهيږی حيض وه، که هغی ورځی روژه نيولی ده بايد قضا کړی يعنی پر ځای ئی روژه ونيسی.

نفاس:

504- مسألهد هغه وخته څه چی د اولاد لومړنی برخه د مور د نسه څه راوځی هر وينی چی ښځی وينی که د مخه تر لس ورځی يا پر لس ورځی قطع سی د نفاس وينی دی. او ښځه د نفاس په حال نفساء وائی.

505- مسألههغه وينی چی ښځه د اولاد د لومړنی برخه د راوتل د مخه وينی نفاس نه دی.

506- مسألهلازم نه دی ټوله د اولاد پيدايښت وی بلکه که تړلی وينی هم د ښځی د رحم (نس) څه راووځی او پخپله ښځه وپوهيږی پا څلور کسه قابلی ووائی چی که په رحم کی پاته سی انسان کيدل، وينی چی تر لس ورځی د هغه سره وينی د نفاس وينی دی.

507- مسألهد نفاس وينی ممکن دی ډير تر يوه لحظه،(ګری)  را نسی، ليکن ډير تر لس ورځی نه کيږی.

508- مسأله: هر کله شک وکړی چی يو شی د منځه تللی دی که يه، يا هغه شی چی د منځه تللی دی که پاته سوی وای انسان کيدل که يه لازم نه دی پلټنه وکړی، او وينی چی د هغی څه راووځی شرعاً د نفاس وينی نه دی.

509- مسألهپاتيدل په مسجد او تلل په مسجد الحرام او مسجد النبی او د بدن يو ځای رسول د قرآن په ليك او نور کارونه چی پر حايض حرامه ده، پر نفسا هم حرامه ده او هغه شی پر حايض واجب او مستحب او مکروه ده، پر نفساء هم واجب او مستحب او مکروه ده.

510- مسألهطلاق ورکول د هغی ښځی چی د نفاس په حال کی ده باطل دی او جماع کول د هغی سره حرام دی او که ميړه ئی د هغی سره جماع وکړی احتياط مستحب دا دی په هغه دستور چی د حيض په احکام وويل سو کفاری ورکړی.

511- مسألهکله چی ښځه د نفاس د وينی څه پاکه سوه، بايد غسل وکړی او خپل عبادتونه په ځای کړی او دغه غسل د اودس د پاره کفايت کوی او که دوباره وينی ووينی که لږ تر لس ورځی د زيږيدنی د وخته څه دوهم وينی قطع سی ټوله ئی نفاس دی. او که هغی ورځی چی پاکه وه روژی نيولی وی بايد قضا کړی يعنی د روژی قضا ونيسی.

512- مسألهکه ښځه د نفاس د وينی څه پاکه سی او احتمال ورکړی چی په باطن وينی سته بايد يو مقدار پنبه په فرج ننباسی او لږ څه صبر وکړی که وينی په فرج کی نه ؤ د خپل عبادتو د پاره غسل وکړی.

513- مسألهکه د ښځی د نفاس وينی تر لس ورځی تيرسی، که په حيض عادت لری د عادت د ورځو په اندازه ئی نفاس او احتياط واجب دا دی چی د عادت وروسته ورځ د زيږيدنی تر لسمه ورځ خپل عبادتونه د استحاضی د احکام په ډول په ځای کړی او هغه کارونه چی پر نفساء حرامه ده ترک کړی او پاته استحاضه ده، او که عادت نلری تر لس ورځی نفاس او پاته ئی استحاضه ده. او احتياط مستحب په هر دوه ډول دا دی چی پسله لسمه ورځ د زيږيدنی تر اتلسمه ورځ، خپل عبادتونه د استحاضی د احکام په مطابق په ځای کړی او هغه کارونه چی پر نفساء حرامه ده ترک کړی.

514- مسألهد نفاس او حيض په منځ چی ښځه پسله هغه وينی بايد لس ورځی فاصله وی نو هغه وينی چی ښځه د لس ورځی تر تيريدل د مخه د نفاس د ورځی تر تيريدل وينی استحاضه ده هر څو د عبادت په ورځو وی او د لزوم په وخت د لس ورځی پاکی فاصله کيدل د مخنی حيض او نفاس په منځ اشکال دی او احتياط ترک نسی.

 

د مس ميت غسل:

515- مسألهکه څوک د مړی انسان بدن چی سوړ سويدی او غسل ئی نه دی ورکړی مس وکړی يعنی د خپل بدن يو ځای هغه ته ورسوی بايد د مس ميت غسل وکړی، څه په ويښ حالت، په اختيار مس وکړی يا بی اختيار، حتی که نوک او هډوکی ئی د ميت ونوک او هډوکی ته ورسيږی غسل وکړی. ليکن که مړی حيوان مس وکړی غسل پر هغه نه واجب کيږی.

516- مسأله: د هغه مړی د مس دپاره چی ټول بدن ئی سوړ سوی نه دی غسل واجب نه دی که څه هم هغه ځای چی سوړ سويدی مس وکړی.

517- مسألهکه خپل وريښته د ميت په بدن ورسوی او يا خپل بدن د ميت په وريښته او يا خپل وريښته د ميت په وريښته ورسوی، غسل واجب نه دی مګر دا چی دومره وريښتان لنډوی چی مس ميت پر هغه صدق وکړی.

518- مسألهد مړی ماشوم مس د پاره حتی سقط سوی (د منځه تللی) اولاد چی څلور مياشتی ئی تمام سويدی د ميت غسل واجب دی، بلکه ښه دی د سقط سوی اولاد د مس د پاره چی تر څلور مياشتی لږ لری غسل وکړی. بناپر دی که مړی څلور مياشتی اولاد ودنيا ته راسی، مورئی بايد د مس ميت غسل وکړی، بلکه که تر څلور مياشتی هم لږ وی ښه دی مورئی غسل وکړی.

519- مسألههغه اولاد چی د مور د وفات وروسته و دنياته راځی، کله چی بالغ سو واجب دی د مس ميت غسل وکړی.

520- مسألهکه انسان، هغه ميت چی دری غسل ئی کامل پای ته رسيدلی وی مس کړی، غسل پر هغه نه واجب کيږی، ليکن که د مخه تر هغه چی دريم غسل پای ته ورسيږی د بدن يو ځای ئی مس کړی که څه هم د هغه ځای دريم غسل پای ته رسيدلی وی بايد د مس ميت غسل وکړی.

521- مسألهکه ليونی يا نابالغ ماشوم، ميت مس کړی پسله هغه چی هغه ليونی عاقل يا ماشوم بالغ سو بايد د مس ميت غسل وکړی. او که نابالغ ماشوم په داسی حال چی مميز دی يعنی په ښه او بد پوهيږی غسل وکړی غسل ئی صحيح دی.

522- مسألهکه د مړی يا ژوندی د بدن څه چی غسل ئی نه دی ورکړی، هغه برخه چی هډوکی لری جلا سی او د مخه تر هغه چی جلا سوی برخی ته غسل ورکړی انسان هغه مس کړی بايد د مس ميت غسل وکړی او که هغه برخه چی جلا سوی دی هډوکی ونه لری د مس د پاره ئی غسل واجب نه دی.

523- مسألهد غاښ او هډوکی د مس د پاره چی د مړی څه جلا سوی وی او هغه ته غسل نه دی ورکړی بناپر احتياط واجب بايد غسل وکړی، او همدارنګه د هغه هډوکی د مس د پاره چی د ژوندی څه جلا سوی دی او غوښی نه لری بناپر احتياط واجب بايد غسل وکړی. ليکن د هغه غاښ د مس دپاره چی د ژوندی انسان څه جلا سويدی او غوښی نلری، غسل واجب نه دی.

524- مسألهد مس ميت غسل بايد لکه د جنابت غسل وکړی او دغه غسل د اودس پر ځای هم کفايت کوی.

525- مسألهکه څو ميت مس کړی يا يو ميت څو پلا مس کړی يو غسل کافی دی.

526- مسألهد هغه څوک دپاره چی د مس ميت وروسته غسل نه دی کړی پاتيدل په مسجد، جماع کول او د هغه سوری ويل چی واجب سجدی لری منع نه لری، دلمانځه او لکه هغه د پاره بايد غسل وکړی او ښه دی اودس هم ونيسی.

کلیدي کلمې:

اړونده منځپانګې